Astronotlar Butch Wilmore ve Suni Williams, 5 Haziran 2024'te Uluslararası Uzay İstasyonu'na 10 günlük kısa bir göreve çıktılar. Ancak bir itici arızası, yolculuklarını beklenmedik bir 286 günlük maceraya dönüştürdü. Uzayan kalışları onları NASA'nın tek bir görevde en uzun süre görev yapan astronotları arasına soktu.

Peki, uzayda yaklaşık dokuz ay geçiren insan vücuduna tam olarak ne oluyor? Bu etkilerin şaşırtıcı olduğu ve bunları takdir etmek için bilim insanı olmanıza gerek olmadığı ortaya çıktı. İnsan vücudu uzun süre ağırlıksız kaldığında neler oluyor?
Uzayda 9 ay yaşadıktan sonra vücutta meydana gelen değişimler
Bağışıklık sistemindeki değişiklikler
Uzayda uzun süre yaşamak bağışıklık sistemini zayıflatıyor ve astronotların enfeksiyonlara karşı daha duyarlı hale gelmesine neden oluyor. Bağışıklık hücrelerinin işlevlerinde değişiklikler ve latent virüslerin yeniden aktif hale gelmesi yaygın olduğundan, astronotların sağlık durumlarının izlenmesi ve tedavilerin geliştirilmesi son derece önemlidir.
Eşit olmayan sıvı dağılımı
Dünya'da yer çekimi sıvıları aşağıya doğru çekerken, uzayda sıvılar vücudun üst kısmına doğru kayıyor ve bu da yüzde şişkinliğe ve sürekli üşüme hissine benzer bir hisse yol açıyor. Vücut sıvılarının yeniden dağıtılması kafatasının içindeki basıncı da artırarak görme sorunlarına yol açabilir.
![Bir astronotun uzaydaki 9 aydan sonra vücuduna ne olur? Bir astronotun uzaydaki 9 aydan sonra vücuduna ne olur?]()
Yüksekliği arttır
Yerçekimi omurgayı sıkıştırmazsa, astronotlar ağırlıksızlığın ilk birkaç gününde yüzde 3'e kadar uzayabilirler. Omurga, basıncın azalmasıyla uzar, ancak Dünya'ya döndüklerinde yer çekimi onları birkaç gün içinde normal boylarına döndürür.
Görme engelli
Astronotlar, uzun görevler sırasında ve sonrasında görme sorunlarına neden olan uzay uçuşuyla ilişkili optik nöropati yaşayabilirler. Sıvı değişiklikleri optik sinir üzerindeki baskıyı artırarak göz küresinin şişmesine ve şeklinin değişmesine neden olabilir. Bazı etkiler geçici olsa da uzun vadeli görüş konusunda endişeler var.
Kalpteki değişiklikler
Yer çekimine karşı savaşmaya gerek kalmayınca kalbin iş yükü azalıyor, bu da kalp kası kütlesinin azalmasına neden olabiliyor. Bu durum astronotların Dünya'ya döndüklerinde kolaylıkla düşük tansiyona ve baş dönmesine yol açabilir. Neyse ki çoğu astronot zamanla uygun rehabilitasyonla iyileşiyor.
![Bir astronotun uzaydaki 9 aydan sonra vücuduna ne olur? Bir astronotun uzaydaki 9 aydan sonra vücuduna ne olur?]()
Kas atrofisi
Mikro yerçekiminde kaslar yerçekimine karşı çalışmak zorunda kalmaz ve bu da kas atrofisine yol açar. Astronotlar düzenli egzersiz yapmazlarsa birkaç gün içinde kas kütlelerinin yüzde 20'sine kadarını kaybedebilirler. Bunun önüne geçmek için günde yaklaşık iki saat özel ekipmanlar kullanarak egzersiz yapıyorlar, ancak kaçınılmaz olarak bir miktar kas kaybediyorlar. Dolayısıyla Dünya'ya döndüklerinde rehabilitasyon şarttır.
Artan radyasyon maruziyeti
Astronotlar, Dünya'nın koruyucu atmosferinin dışında olduklarında daha yüksek seviyelerde kozmik radyasyona maruz kalıyorlar, bu da kanser ve potansiyel bilişsel bozukluk riskini artırıyor. Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) belirli bir koruma sağlasa da uzun görevler hâlâ önemli radyasyon riskleri barındırıyor.
Kemik yoğunluğunda azalma
Kemiklerin sağlamlığını koruyabilmesi yer çekimine bağlıdır. Yerçekimi olmadan astronotlar, özellikle kalça ve bacaklardaki kemik yoğunluklarında önemli bir kayıp yaşarlardı. Her ay kemik kütlelerinin yaklaşık %1'ini kaybediyorlar; bu oran Dünya'daki yaşlı insanlardan çok daha yüksek. Bu durum astronotların kemik kırıklarına karşı daha hassas olmasına neden oluyor.
Yani uzay yolculuğu sadece galaksiyi keşfetmekle ilgili değil, aynı zamanda vücudun aşırı koşullara nasıl tepki verdiğini öğrenmekle de ilgilidir.